Vormgeving

Voor het vak vormgeving moest ik de tweede periode een aantal opdrachten maken, waaronder drie A3 posters. Ik moest een poster en beeldmateriaal maken voor een klassiek concert, een 3D poster (waarbij ik zelf de 3D letters moest maken), en een cover voor het volgende nummer van het G-star magazine.

Hieronder kunnen jullie het resultaat bekijken.

Klassieke poster



3D Poster



Gstar Poster

Fotografie: Kunst of geen kunst?

Er wordt veel gediscussieerd over de plaats van fotografie in de beeldende kunst. Want hoe groot is de K van Kunst in de fotografie eigenlijk? Hoe bepaal je de waarden van een foto? Maakt het uit of een foto gemaakt is door een vakkundig persoon, of door een amateur? En is de essentie van een foto belangrijk? Wat maakt een foto een kunstfoto?

Fotografie is uitgevonden omdat mensen de werkelijkheid zo precies mogelijk wilde vastleggen. In die tijd was fotografie een middel om de werkelijkheid visueel vast te leggen. In 1861 speelde de eerste recht zaak over dit dilemma. ‘De rechter bepaalden toen dat foto’s de vruchten zouden zijn van menselijk denken en geest, van kunstzinnige smaak of intelligentie, het stempel van de persoonlijkheden zouden kunnen dragen en daarmee tot kunstwerken worden.’

Nog steeds laat zo nu en dan de eeuwenoude discussie of fotografie wel tot de kunstvorm gerekend mag worden. Sommige mensen beweren dat fotografie in artistieke zin de schilderkunst imiteert. Ik ben het hier niet mee eens want veel fotografen proberen niet alleen maar de werkelijkheid zo realistisch mogelijk weer te geven. Veel kunstenaar gebruiken fotografie als techniek om de artistieke grenzen van het medium te verkennen.

Ik vind dat je fotografie als kunstvorm mag en kan zien. Ik vind dat iedereen voor zichzelf kan en moet bepalen of hij of zij iets kunst vind. Om voor mezelf duidelijk te krijgen wanneer ik een foto als kunst zie heb ik een lijst opgesteld. Deze lijst bevat vijf punten waar ik bij stil sta als ik een foto beoordeel op zijn kunstgehalte.

Intentie?
Ik vind de intentie van een foto een belangrijk aspect. Een foto krijgt voor mij sneller een kunstbetekenis als de maker iets/een verhaal met zijn foto probeert te vertellen. Ik vind het belangrijk dat een fotograaf nadenkt over zijn (kunst)foto’s. Als een fotograaf de omgeving en de personen op de foto regisseert geeft dit voor mij een extra kunstzinnig gevoel. De fotograaf is dan bezig met het ‘manipuleren’ van de werkelijkheid. Dit betekent dat de maker overal over nadenkt. Dit resulteert naar mijn mening vaak in een kunstfoto.

Materialen?
Welke materialen heeft de maker gebruikt? Ik vind dit een belangrijk aspect bij kunstfotografie. Stel je voor dat een fotograaf personen vast wil leggen op zijn camera, en op deze manier kunst wil produceren. Dan moet er nagedacht worden over compositie, kleding, kleuren, make-up, modellen, accessoires locatie etc. Kleuren zijn voor mij een belangrijk aspect bij kunstfotografie. Een foto hoeft niet altijd in scène gezet te worden om en kunstfoto te zijn, maar vaak gaat mijn smaak wel die kant uit.

(on)Begrijpelijk?
Als ik niet in een oogopslag zie wat er allemaal op de foto te zien is, betekent dit dat de foto mijn aandacht krijgt. Als ik over een foto na moet denken of het afgebeelde moet interpreteren ervaar ik dit als kunst. Dit betekent niet dat een foto daardoor onbegrijpelijk moet zijn. Maar als ik stil moet staan bij het afgebeelde, als de maker mij laat nadenken over zijn werk en ik het vervolgens begrijp dan heeft hij zijn doel bereikt. Soms kan een foto ook onbegrijpelijk blijven, dit kan spannend en indrukwekkend zijn.

Vakkundigheid?
Vakkundigheid is voor mij geen belangrijk aspect. De opleiding van de maker speelt voor mij geen rol. Uit de les is gebleken dat ik het schilderwerk van een aap meer als kunst ervaar en mooier vind dan dat van een bekende schilder.

Originaliteit?
Originaliteit vind ik belangrijk. Een fotograaf met een eigen invalshoek creëert een eigenstijl. Als ik een aantal fotoseries zie die over hetzelfde onderwerp gaan, dan zorgt een originele aanpak ervoor dat ik door iedere foto geboeid blijf. Originaliteit zie ik niet zozeer in het kiezen van een onderwerp maar als de manier waarop een fotograaf zo’n onderwerp invult.

Mijn standpunt: Ik vind een foto een kunstfoto als de foto een verhaal vertelt of een probleem aan de orde stelt. Als de fotograaf een onderwerp heeft gekozen moet hij deze op een originele manier invullen. Voordat de foto gemaakt wordt, moet er nagedacht zijn over alle elementen die op de foto te zien zijn. Een kunstfoto moet de aandacht van mensen trekken, mensen moeten geboeid of gefascineerd raken door datgene wat ze zien. De vakkundigheid van de maker speelt hierbij geen rol.

Werken bij een magazine

Wat voor functies zijn er voor een beeld professional bij een magazine?

Als ik het colofon van Libelle bekijk kom ik de functies: Art director, beeldcoördinatie toerisme en reportage, beeldredacteur en vormgever tegen. Op de functie beeldredactie na, spreken al deze functies mij aan. Het is ondertussen februari en ik ben gestart aan de minor beeld. Hier krijg ik les in de vakken art direction, vormgeving, beeldresearch, wereldbeeld en fotografie. Beeldresearch vind ik het minst leuke vak, alhoewel ik het niet stom vind. Als beeldredacteur zoek je veel naar beelden op het internet en in beeldcollecties. Ik ben liever iets actiever bezig met beeld en ik hou van dingen organiseren. Daarom is de functie beeldresearch niet echt voor mij weggelegd.

De functie die mij het meest aanspreekt is de beeldcoördinatie. Als je beeldcoördinator bent bij een magazine zorg je ervoor dat het beeld dat in een nummer moet komen geproduceerd wordt. Soms betekent dit dat je een beeld moet opzoeken op het internet en in beeldcollecties. Maar ook organiseer je de beeldproducties die een magazine zelf maakt. Dit houdt in dat je een fotograaf en styliste regelt, er moet een locatie geregeld worden, en er moet een afspraak gemaakt worden met de personen die op deze foto moeten komen. Als alle foto’s zijn vervaardigd moeten deze naar de vormgever toe, de vormgever maakt de pagina op en vraagt de beeldcoördinator om akkoord. Als de pagina goedgekeurd is door de gefotografeerde en door de beeldcoördinator is de pagina klaar, en kan die naar de drukker gestuurd worden.

Een beeldcoördinator heeft dus veel verantwoordelijkheid. Van het begin tot het eind ben je bezig met de beeldproducties die in het nummer moeten komen. Deze functie spreekt mij erg aan. Je moet verstand hebben van vormgeving, beeldresearch en fotografie. Maar uiteindelijk draait het niet ‘echt’ om je creativiteit, het gaat erom dat je als beeldcoördinator smaak hebt.

Beeldmanipulatie

Als beeldprofessional kom je in aanraking met verschillende beroepsethische problemen. Als ik klaar ben met mijn studie, en aan het werk ga met beeld krijg ik te maken met verschillende dilemma’s, een daar van is: wel of geen beeldmanipulatie?

Tegenwoordig zie je geen foto meer in de media verschijnen die niet gephotoshopt is. Ieder model wordt bewerkt met dit programma. Geert de Wolf, fotograaf en fotobewerker bij Belgische mannenbladen, is duidelijk: In glamour en modereportages vindt je weinig foto’s die niet bewerkt zijn. Hij zegt dat het bijwerken vaak gebeurt op vraag van de modellen zelf of door de redacties ( bron: Niewsblad Weekend 2008)

Maar niet alleen het model wordt bewerkt, de hele foto ondergaat een metamorfose. Denk maar eens na: luchten worden blauwer gemaakt, de lichtinvallen bewerkt, er vliegt net een vogel boven die perfecte foto of het gras moet groener! Om met dit dilemma om te gaan schets ik voor mezelf een verschil tussen beeldmanipulatie en beeldbewerking.

Bij het woord beeldmanipulatie denk ik aan het manipuleren van de werkelijkheid. Deze manipulatie kan negatieve gevolgen hebben. Bijvoorbeeld de manipulatie van nieuwsfoto’s. Mensen krijgen nieuwswaardige foto’s meestal alleen te zien via een oog van een of ander technische apparaat, bijvoorbeeld een fototoestel of een camera. Ze geloven dat deze beelden de werkelijkheid weerspiegelen. Als deze beelden gemanipuleerd zijn om bijvoorbeeld de foto nog spectaculairder of angstaanjagender te maken, wordt de werkelijkheid vertekend. Dit heeft negatieve gevolgen voor bijvoorbeeld het imago van een land, of een leger.

Ook treed er beeldmanipulatie op bij mode foto’s. Naar mijn inziens is deze manipulatie ‘gewoon’ geworden. Hiermee zeg ik niet dat ik deze vertekening van de werkelijkheid goedkeur, maar het mediabeeld is nu eenmaal zo. Daarom zou ik bij probleem vaak toestemmen en wel aan beeldmanipulatie doen.

Een lucht blauwer maken valt bij mij onder de noemer beeldbewerking. Dit vertekent ook de werkelijkheid, want de lucht was helemaal niet zo blauw, maar het heeft weinig negatieve gevolgen. Want wie heeft er nou last van dat de lucht blauwer is, het gras iets groener is of dat de vogel die boven het hoofd van het model vloog is geretoucheerd?